Het onderwerp mineralen is een van de drie hoofdthema’s bij duurzaamheid. Ondanks de vele discussies, goede intenties en succesvolle oplossingen op deelterreinen is er in Nederland nog geen oplossing voor de mestproblematiek. Nevedi heeft daarom een mineralenplatform opgericht.

 

Op grond van de Nitraatrichtlijn mag op een hectare landbouwgrond maximaal 170 kilo stikstof uit dierlijke mest worden gebruikt. De afgelopen vier jaar hebben de Nederlandse melkveehouders van de Europese Commissie onder bepaalde voorwaarden toestemming gekregen om 250 kilo stikstof uit dierlijke mest per hectare te gebruiken. De Europese Commissie heeft toegezegd dat Nederland deze derogatie de komende vier jaar mag voortzetten. Naast de Nitraatrichtlijn krijgt Nederland ook te maken met de Kaderrichtlijn Water (KRW). Met de KRW worden een aantal milieumaatregelen verder aangescherpt; voor veehouderijbedrijven kan dit gevolgen hebben voor de plaatsingsruimte van fosfaten.

 

Dierlijke productiesectoren werken aan eigen oplossingen voor de mestproblematiek. Zo is in de melkveehouderij met succes de Bedrijfsspecifieke Excretie (BEX) gelanceerd, waarmee de stikstof- en fosfaatproductie van de veestapel berekend kan worden op basis van de efficiëntie van het voer. Pluimveehouders hebben geïnvesteerd in de afzet en industriële bewerking van de mest. Pluimveemest wordt veelal gedroogd en tot korrels geperst waarna het product wordt afgezet als organische meststof. Stapelbare pluimveemest wordt als brandstof gebruikt in de energiecentrale in Moerdijk. Voor de varkenssector is er nog geen structurele oplossing voorhanden. Plaatsingsruimte voor de mest wordt veelal buiten het eigen bedrijf gevonden, wat gepaard gaat met hoge afzetkosten. In de varkenssector bestaan hoge verwachtingen van de mogelijkheden om via de aanvoer van mineralen op veehouderijbedrijven - het voerspoor - winst te behalen

 

Schothorst Feed Research (SFR) heeft in opdracht van Nevedi onderzoek gedaan naar de reductiemogelijkheden van mineralen in varkensvoer. Daarbij is vooral gekeken naar een reductie van stikstof en fosfaat en de gevolgen daarvan voor de vleesproductie en de gezondheidsstatus van varkens. SFR constateert dat er geen technisch onderzoek naar het verminderen van fosfaat in voer nodig is. Op dit gebied is er voldoende kennis, die echter uit economische overwegingen niet altijd volledig wordt gebruikt.

 

Het mineralenplatform heeft vastgesteld dat de visie van de Nevedi zich tot nu toe beperkt tot de aanvoer van mineralen. Het platform stelt voor om dat uit te breiden met aandacht voor de afzetkant.

 

Nevedi streeft naar een geïntegreerde aanpak van de mineralenproblematiek met als kader de (huidige) wettelijke gebruiksnormen. Daarbij moet wel opgemerkt worden dat in de nabije toekomst wetgeving zal veranderen. Nevedi heeft bedenkingen bij afspraken om het gebruik van mineralen over alle voersoorten heen te reduceren, omdat de situaties bij individuele veehouders sterk verschillen.

 

Nevedi wil onderzoeken of de aanvoer van mineralen op het veehouderijbedrijf op een economisch en diervriendelijk verantwoorde wijze verder naar beneden kan worden gebracht. Het onderzoek dat Nevedi heeft laten uitvoeren kan als basis voor vervolgstappen dienen. Een dergelijk vervolg zou goed passen binnen de Uitvoeringsagenda Duurzame Veehouderij. Het onderwerp voer-mestkringloop staat hier op nadrukkelijk verzoek van Nevedi op de agenda.

 

In het kader van een geïntegreerde aanpak van de mineralenproblematiek zal echter ook verder gekeken moeten worden dan alleen de aanvoer.Ook de mogelijkheden voor meer plaatsingsruimte in binnen- en buitenland moeten worden verkend.De overheid kan hierbij een belangrijke rol vervullen. Daarnaast kan technisch onderzoek naar het verwerken en bewerken van mest mogelijkheden bieden. Om dit te bereiken wil Nevedi samen met andere ketenpartijen én de overheid een Task Force Mineralen oprichten.

 

Nevedi herkent de conclusies van het rapport van Schothorst Feed Research. De technische randvoorwaarden voor reductie van het fosfaatgebruik zijn inderdaad aanwezig, maar economische prikkels ontbreken. Er is dan ook geen verder technisch onderzoek nodig. Nevedi ziet vooral in de varkenshouderij mogelijkheden voor het beperken van het mineralengebruik.

 

De inzet van Nevedi op dit dossier is precompetitief en mag dus geen gevolgen voor de concurrentieverhoudingen hebben. Nevedi heeft beperkte financiële middelen voor het project gereserveerd. Afhankelijk van de inzet van de Task Force en de voorstellen die daaruit komen zullen eventuele projecten en bijbehorende financiering ter goedkeuring aan de algemene ledenvergadering voorgelegd worden.

Nevedi heeft het voornemen om binnen de context van de Uitvoeringsagenda Duurzame Veehouderij een Task Force Mineralen op te richten. Deze Task Force zal zich richten op een geïntegreerde aanpak van de mineralenproblematiek en kennisopbouw en -uitwisseling over de voer-mestkringloop stimuleren. Vanuit Nevedi zal worden ingebracht dat de technische kennis aanwezig is om fosfaatgebruik te verlagen maar dat hiervoor economische marktprikkels ontbreken. Nevedi is voornemens samen met LNV andere partijen te benaderen voor deelname aan de Task Force, waarbij op dit moment in eerste instantie gedacht wordt aan LTO, NVV en Cumela. Nevedi wil, conform het advies van het mineralenplatform, nader onderzoek laten verrichten naar de invloed van een mineralenreductie in veevoer op de mestafzet.