Tussen augustus 2006 en juli 2007 is de ontbossing in het Amazonegebied met 59% gereduceerd tot 251.000 hectare ten opzichte van dezelfde periode daarvoor.

“Brazilië zal in de toekomst kunnen voldoen aan de stijgende vraag naar duurzaam geproduceerde soja”, aldus Carlo Lovatelli, voorzitter van ABIOVE, de belangenorganisatie van de plantaardige olieverwerkende industrie in Brazilië.

ABIOVE is een van de oprichters van de Soy Work Group, waarin ook natuur- en milieuorganisaties als Greenpeace zitting hebben. “De samenwerking is zeer productief”, aldus Lovatelli. De werkgroep moet duidelijke regels formuleren hoe om te gaan met het kwetsbare gebied die een definitief einde moeten maken aan de ontbossing. Lovatelli was een van de sprekers tijdens de jaarvergadering van Nevedi in Burgers’ Zoo in Arnhem. Het thema van de vergadering was ‘Verantwoorde productie van soja’.
 
Integrale aanpak
De Braziliaanse handelaren en verwerkers van soja hebben afgesproken geen soja meer te kopen van telers die na 24 juli 2006 voor de sojateelt tropisch regenwoud hebben gekapt. Het moratorium maakt deel uit van een pakket van maatregelen om de kap van regenwoud tegen te gaan.

Gestructureerde voorlichting moet telers kennis moet bijbrengen over de duurzame teelt van soja en andere landbouwgewassen. In september hebben negentien Braziliaanse organisaties, waaronder ABIOVE, daartoe de voorlichtingsorganisatie ARES opgericht.

ABIOVE is ook een van de ondertekenaars van het Nationaal Pact dat verantwoorde arbeidsomstandigheden op de sojaplantages borgt. Ook worden maatregelen uitgewerkt om het landbezit goed te reguleren. Zo komt er onder andere een register waarin de eigendomsrechten worden bijgehouden.

Lovatelli: “De illegale boskap is vooral een gevolg van de slecht gedefinieerde eigendomsrechten. Van 40 tot 47% van het Amazonegebied wordt het eigendom betwist.” Het tropische regenwoud van Brazilië omvat 367 miljoen hectare. Dat is bijna 19% van het tropisch regenwoud wereldwijd.
 
Internationale afspraken
ABIOVE maakt ook deel uit van de Round Table on Responsible Soy. Dit internationale platform van producenten, industrie, handel, financiers en maatschappelijke organisaties stelt zich ten doel afspraken te maken over de teelt, handel en verwerking van duurzaam geteelde soja(producten). Aan dit initiatief doen inmiddels wereldwijd 55 leden/koepelorganisaties mee.

Nederland neemt met negen organisaties in het overleg deel, waaronder Nevedi. De Round Table wil in september 2008 een document opleveren waarin de uitgangspunten en toetsingscriteria zijn benoemd voor de verwerking en handel van duurzame soja. Daarna is het de bedoeling dat de controlesystematiek en het labelen van duurzame soja wordt uitgewerkt.
 
Voldoende productiecapaciteit
Brazilië produceert dit jaar 59,5 miljoen ton soja. Voor komend jaar wordt een groei voorzien van 4 à 5 procent. In 2020 zal de productie zijn opgelopen naar 105 miljoen ton, zo is de verwachting. Daarmee zal Brazilië wereldwijd de grootste producent van soja zijn. Soja heeft in het nationaal agrarisch inkomen van Brazilië een aandeel van 30%. Lovatelli: “Brazilië heeft voldoende goede grond om ook zonder één boom te kappen de sojaproductie te laten groeien. In het zuidwesten is genoeg goede grond voor de sojateelt beschikbaar.
 
Duurzame grondstoffenvoorziening
“Duurzaamheid staat bij de diervoederindustrie hoog op de agenda. Het is een van onze speerpunten”, aldus Nevedi-directeur Henk Flipsen. Samen met het Productschap MVO heeft Nevedi in 2006 de Dutch Taskforce Soja opgericht om te komen tot de duurzame productie van soja. Ook is de organisatie rechtstreeks en via Fefac, de Europese organisatie van de diervoederindustrie, betrokken bij de Round Table on Responsible Soy. In de RTRS werken telers, handelsbedrijven, industrie, banken en maatschappelijke organisaties als het Wereld Natuur Fonds aan maatregelen om de kap van tropisch regenwoud tegen te gaan.

Draagvlak andere EU-landen
Fefac, Fediol en IUCN (NGO-organisatie) hebben op 19 maart in Brussel gezamenlijk het eerste EU-seminar georganiseerd waarbij de uitgangspunten en doelen van de RTRS zijn toegelicht aan diverse belangstellenden in de EU. Het doel was om informatie te verstrekken over de opzet van de RTRS en dus het initiatief van de Nederlandse Task Force en het Belgische Platform verder te verbreden naar andere Europese landen.

Vooral Engeland, Ierland, Scandinavische landen en Duitsland tonen meer belangstelling. In Zuid-Europa heeft duurzame soja-productie nog weinig aandacht. Fefac is in de RTRS vertegenwoordigd via Jan Nicolai in het bestuur en via Yvan Dejaegher (Bemefa) in de werkgroep die momenteel de criteria uitwerkt. Beide personen worden inhoudelijk ondersteund door het Fefac RTRS team, waarin ook Henk Flipsen namens Nevedi zitting heeft.